Κάθε χρόνο, μόλις πλησιάζει το φθινόπωρο, τα Μερομήνια επιστρέφουν στο προσκήνιο. Η παραδοσιακή μέθοδος παρατήρησης του καιρού του Αυγούστου επιχειρεί να «διαβάσει» την εξέλιξη των επόμενων μηνών και, για το 2026-2027, η εκτίμηση που έχει δημοσιοποιήσει ο καιρικός προγνώστης Φάνης Χατζηγρίβας δίνει εικόνα έντονων εναλλαγών.
Το σενάριο που περιγράφεται δεν είναι ένας αδιάκοπα παγωμένος χειμώνας. Είναι περισσότερο ένας «σπασμένος» χειμώνας, με περιόδους ηπιότερων θερμοκρασιών που διακόπτονται από απότομες ψυχρές εισβολές, βροχές και επεισόδια χιονοπτώσεων.
Νοέμβριος: η πρώτη δυνατή «γεύση» χειμώνα
Σύμφωνα πάντα με τα Μερομήνια, ο Νοέμβριος 2026 αναμένεται να ξεκινήσει με μεταβολή του καιρού από τα δυτικά προς τα ανατολικά και με αυξημένες πιθανότητες για οργανωμένη κακοκαιρία.
Στη διάρκεια του μήνα προβλέπονται και πιο ήπια διαστήματα, όμως το ενδιαφέρον μεταφέρεται κυρίως προς το τέλος Νοεμβρίου. Εκεί η παραδοσιακή εκτίμηση τοποθετεί αισθητή πτώση της θερμοκρασίας και πιθανότητες χιονοπτώσεων ακόμη και σε χαμηλότερα υψόμετρα της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης.
Δεκέμβριος: κρύο στο ξεκίνημα και τα Χριστούγεννα στο επίκεντρο
Το πρώτο δεκαήμερο του Δεκεμβρίου εμφανίζεται στα Μερομήνια ως ψυχρό και βροχερό, με αυξημένες πιθανότητες για χιονοπτώσεις στη βόρεια Ελλάδα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε χαμηλότερα υψόμετρα.
Στη συνέχεια η εικόνα γίνεται ηπιότερη, πριν από νέα μεταβολή λίγο πριν από τις γιορτές. Το διάστημα 21–23 Δεκεμβρίου ξεχωρίζει για επιστροφή των βροχών και σταδιακή πτώση της θερμοκρασίας.
Η πιο «δυνατή» εκτίμηση αφορά τις ημέρες λίγο πριν ή λίγο μετά τα Χριστούγεννα. Εκεί τα Μερομήνια αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο χιονοπτώσεων σε περισσότερες περιοχές της χώρας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούμε από τον Οκτώβριο να μιλάμε με βεβαιότητα για «λευκά Χριστούγεννα» στην Αθήνα ή σε συγκεκριμένη πόλη. Η παραδοσιακή εκτίμηση δίνει τάση και όχι αξιόπιστη τοπική πρόγνωση εβδομάδων ή μηνών πριν.
Ιανουάριος 2027: δύο ψυχρά διαστήματα που τραβούν την προσοχή
Ο Ιανουάριος εμφανίζεται ιδιαίτερα «νευρικός», με μεγάλες εναλλαγές. Το πρώτο διάστημα που ξεχωρίζει είναι περίπου στις 17–20 Ιανουαρίου, όταν η εκτίμηση κάνει λόγο για σύντομο χειμωνιάτικο πέρασμα και πιθανότητες χιονιού σε χαμηλά υψόμετρα της Κεντρικής Μακεδονίας.
Ακόμη πιο έντονο εμφανίζεται το διάστημα 23–25 Ιανουαρίου. Εκεί τα Μερομήνια περιγράφουν σοβαρότερη επιδείνωση, μεγάλη πτώση της θερμοκρασίας και πιθανότητα χιονοπτώσεων ακόμη και σε πεδινές περιοχές.
Φεβρουάριος: νέα χειμωνιάτικη επίθεση στο τέλος του μήνα
Το τελευταίο δεκαήμερο του Φεβρουαρίου είναι το επόμενο διάστημα που ξεχωρίζει. Η εκτίμηση μιλά για νέα πτώση της θερμοκρασίας και πιθανότητες χιονοπτώσεων σε ανατολικές και βόρειες περιοχές, ακόμη και σε χαμηλά υψόμετρα.
Αν επιβεβαιωνόταν μια τέτοια εξέλιξη, θα σήμαινε ότι ο χειμώνας δεν θα «έκλεινε» νωρίς, αλλά θα κρατούσε ισχυρά επεισόδια μέχρι το τέλος του Φεβρουαρίου.
Τι είναι τελικά τα Μερομήνια
Τα Μερομήνια αποτελούν παραδοσιακή λαϊκή πρακτική. Βασίζονται στην παρατήρηση του καιρού για συγκεκριμένες ημέρες του Αυγούστου και στην αντιστοίχισή τους με τους μήνες που ακολουθούν.
Η μέθοδος έχει ισχυρή θέση στην ελληνική παράδοση, ειδικά σε αγροτικές κοινωνίες, αλλά δεν αποτελεί επιστημονικό μοντέλο πρόγνωσης. Δεν χρησιμοποιεί δορυφορικά δεδομένα, αριθμητικά μοντέλα ατμόσφαιρας, ensembles ή τη σύγχρονη μετεωρολογική μεθοδολογία.
Γι’ αυτό έχει νόημα να παρουσιάζεται ως παραδοσιακή εκτίμηση και όχι ως βέβαιη πρόγνωση.
Και τι δείχνουν τα επιστημονικά εποχικά μοντέλα;
Εδώ η εικόνα είναι διαφορετική. Τα πρώτα εποχικά δεδομένα του ECMWF για τον χειμώνα 2026-2027 δεν έδειχναν, σε γενικές γραμμές, έναν παρατεταμένα βαρύ χειμώνα στην Ελλάδα. Η τάση ήταν περισσότερο προς ηπιότερες θερμοκρασίες και συνολικά λιγότερες χιονοπτώσεις σε σχέση με τα κλιματικά φυσιολογικά επίπεδα.
Αυτό όμως δεν αποκλείει ισχυρές, σύντομες ψυχρές εισβολές. Ένας χειμώνας μπορεί να είναι συνολικά θερμότερος από τον μέσο όρο και ταυτόχρονα να περιλαμβάνει δύο ή τρεις έντονες κακοκαιρίες με χιόνια.
Η ίδια η ΕΜΥ εξηγεί ότι οι εποχικές προγνώσεις είναι δύσκολες και έχουν πιθανοτικό χαρακτήρα. Δεν μπορούν να μας πουν από τώρα αν στις 24 Δεκεμβρίου θα χιονίζει στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη ή στη Λάρισα.
Για την πραγματική εξέλιξη του καιρού, όσο πλησιάζουμε προς κάθε περίοδο, μεγαλύτερη αξία θα έχουν τα νεότερα εποχικά δεδομένα και κυρίως οι μεσοπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες προγνώσεις της ΕΜΥ και των σύγχρονων προγνωστικών μοντέλων.
Άρα έρχεται τελικά βαρύς χειμώνας;
Η απάντηση σήμερα είναι: τα Μερομήνια τον περιγράφουν ως χειμώνα με αρκετές ψυχρές εισβολές και αξιόλογα επεισόδια χιονιού, αλλά η επιστημονική εποχική εικόνα δεν έχει «κλειδώσει» έναν βαρύ χειμώνα για την Ελλάδα.
Το πιο πιθανό είναι ότι ο χειμώνας 2026-2027 θα συζητηθεί πολύ πριν καν φτάσει. Και αν υπάρχει κάτι στο οποίο συμφωνούν οι δύο διαφορετικές εικόνες, είναι ότι μια γενικά ήπια εποχή δεν αποκλείει απότομες και ισχυρές μεταβολές.
Ο χειμώνας δεν έχει ακόμη γράψει την ιστορία του. Τα Μερομήνια δίνουν το παραδοσιακό σενάριο· τα μοντέλα θα δώσουν την επιστημονική απάντηση όσο πλησιάζουμε.
Όλες οι εξελίξεις στην ενότητα ΚΑΙΡΟΣ, τα θέματα από την ΕΛΛΑΔΑ και όλες οι τελευταίες δημοσιεύσεις στη Ροή του FullPress365.
