Άγκυρα ξανασηκώνει το θέμα του GSI: «Χρειάζεται η άδειά μας» – Η Αθήνα λέει ότι δεν ζητά άδεια

Νέο επεισόδιο στη γεωπολιτική αντιπαράθεση γύρω από το Great Sea Interconnector (GSI) προκαλεί η δημόσια τοποθέτηση του Μουσταφά Μπασκαρά, διευθυντή του τουρκικού Κέντρου Ερευνών Ναυτικού Δικαίου DEHUKAM, ο οποίος μιλώντας στο CNN Türk επανέφερε την πάγια τουρκική απαίτηση για προηγούμενη συγκατάθεση της Άγκυρας.

Ο Μπασκαρά υποστήριξε ότι τμήματα της σχεδιαζόμενης όδευσης του υποθαλάσσιου ηλεκτρικού καλωδίου περνούν από θαλάσσιες περιοχές τις οποίες η Τουρκία θεωρεί ότι ανήκουν στη δική της υφαλοκρηπίδα. Με βάση αυτή τη θέση, η τουρκική πλευρά ισχυρίζεται ότι οι εργασίες έρευνας και πόντισης δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς προηγούμενο συντονισμό και άδεια.

Η ΝΕΑ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΑΠΑΙΤΗΣΗ

Η Άγκυρα επιχειρεί να συνδέσει την πορεία του GSI με δικές της θαλάσσιες αξιώσεις. Η Αθήνα απορρίπτει ότι απαιτείται τουρκική άδεια.

Σε ποιες αξιώσεις στηρίζει το επιχείρημά της η Τουρκία

Η τουρκική επιχειρηματολογία βασίζεται στις συντεταγμένες θαλάσσιων ζωνών που η Άγκυρα κοινοποίησε στον ΟΗΕ το 2020, στο τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 και στη συμφωνία οριοθέτησης που έχει υπογράψει με το καθεστώς στα Κατεχόμενα της Κύπρου.

Αυτές οι αναφορές αποτελούν τουρκικές θέσεις και αξιώσεις, τις οποίες η Ελλάδα δεν αναγνωρίζει. Η Αθήνα υποστηρίζει ότι η πόντιση υποθαλάσσιων καλωδίων διέπεται από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και δεν προϋποθέτει άδεια από την Τουρκία για να προχωρήσει το έργο.

Η απάντηση της Αθήνας: «Δεν θα ζητηθεί άδεια»

Η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη τοποθετηθεί με σαφήνεια. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει δηλώσει ότι το διεθνές δίκαιο δεν απαιτεί τουρκική άδεια και ότι τέτοια άδεια δεν πρόκειται να ζητηθεί.

Η θέση της Αθήνας είναι ότι μπορεί να υπάρξει η προβλεπόμενη ενημέρωση για λόγους ασφάλειας της ναυσιπλοΐας και συντονισμού στο πεδίο, χωρίς αυτό να μετατρέπεται σε αναγνώριση δικαιώματος έγκρισης της Τουρκίας επί του έργου.

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ

Ενημέρωση για την ασφαλή διεξαγωγή εργασιών όπου απαιτείται – όχι αίτηση άδειας και όχι αποδοχή των τουρκικών θαλάσσιων αξιώσεων.

Η Nexans κόβει τη συζήτηση περί επαφών με την Άγκυρα

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η επίσημη θέση της Nexans, της εταιρείας που έχει αναλάβει το καλωδιακό σύστημα του Great Sea Interconnector. Στις 4 Οκτωβρίου η εταιρεία ξεκαθάρισε ότι δεν είχε και δεν σχεδιάζει να έχει επαφή με τις τουρκικές αρχές για τις επικείμενες έρευνες βυθού.

Η Nexans τόνισε ότι ο συντονισμός της γίνεται αποκλειστικά με τον φορέα του έργου και με τις ελληνικές και κυπριακές αρχές, σύμφωνα με τις συμβατικές της υποχρεώσεις.

Γιατί το καλώδιο έχει ξεπεράσει τα όρια ενός τεχνικού έργου

Το GSI δεν είναι πλέον ένα στενά ενεργειακό project. Έχει αποκτήσει ξεκάθαρη ευρωπαϊκή και γεωπολιτική διάσταση. Η συμφωνία για την είσοδο της γαλλικής Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου ενίσχυσε το γαλλικό αποτύπωμα στο έργο, ενώ ο Κυριάκος Μητσοτάκης το έχει χαρακτηρίσει έργο στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα, την Κύπρο και συνολικά την Ευρώπη.

Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επαναβεβαιώσει τη στήριξή τους στην ηλεκτρική διασύνδεση της Ανατολικής Μεσογείου. Η αμερικανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως κρίσιμο κρίκο ενεργειακής ασφάλειας και περιφερειακής διασυνδεσιμότητας.

Το σημείο που θα κρίνει την επόμενη κίνηση

Το ουσιαστικό τεστ θα έρθει με την επανεκκίνηση των θαλάσσιων ερευνών. Η Ελλάδα έχει διαμηνύσει ότι προτίθεται να προχωρήσει στην έκδοση των απαραίτητων ναυτικών οδηγιών και στην ολοκλήρωση των ερευνών, χωρίς να ζητήσει τουρκική έγκριση.

Η Τουρκία, από την άλλη, επιμένει ότι δεν θα δεχθεί δραστηριότητες σε περιοχές που θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα χωρίς προηγούμενη συνεννόηση. Αυτή ακριβώς η αντίθεση μετατρέπει ένα ενεργειακό έργο σε πεδίο δοκιμής των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΙΚΟΝΑ

Το διακύβευμα δεν είναι μόνο αν θα περάσει ένα ηλεκτρικό καλώδιο από τον βυθό. Είναι ποιος μπορεί να επιβάλει στην πράξη τις δικές του θαλάσσιες αξιώσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η επόμενη φάση του Great Sea Interconnector θα δείξει αν η σύγκρουση θα παραμείνει στο επίπεδο των δηλώσεων ή αν θα μεταφερθεί ξανά στο πεδίο των θαλάσσιων ερευνών.

Περισσότερα στα θέματα για τα Ελληνοτουρκικά, την Τουρκία, την Κύπρο και την ηλεκτρική διασύνδεση GSI.