Εξωδικαστικός 2026: Τι αλλάζει για την πρώτη κατοικία
Από σήμερα, 21 Σεπτεμβρίου 2026, ενεργοποιείται το νέο εργαλείο του Εξωδικαστικού Μηχανισμού για την προστασία της κύριας κατοικίας. Η βασική αλλαγή αφορά κυρίως οφειλέτες που, εκτός από το σπίτι στο οποίο μένουν, διαθέτουν και άλλα ακίνητα: μπορούν να ζητήσουν ρύθμιση που διαχωρίζει την κύρια κατοικία από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία, με πιθανή ρευστοποίηση των άλλων ακινήτων στο πλαίσιο της συμφωνίας.
Η προστασία δεν είναι αυτόματη και δεν σημαίνει ότι «σώζεται το σπίτι χωρίς όρους». Ο οφειλέτης πρέπει να επιλέξει τη συγκεκριμένη διαδικασία, να αποδεχθεί την πρόταση που θα διαμορφωθεί και στη συνέχεια να τηρεί τη σύμβαση αναδιάρθρωσης. Όσο η συμφωνία τηρείται, οι πιστωτές που δεσμεύονται από αυτήν δεν μπορούν να προχωρήσουν σε αναγκαστική εκτέλεση κατά της κύριας κατοικίας.
Τι αλλάζει από σήμερα στον Εξωδικαστικό
| Σημείο | Τι ισχύει πλέον |
|---|---|
| Κύρια κατοικία | Μπορεί να αντιμετωπιστεί ξεχωριστά από τα υπόλοιπα ακίνητα, εφόσον επιλεγεί η νέα διαδικασία. |
| Άλλα ακίνητα | Μπορούν να προβλεφθούν για ρευστοποίηση ώστε να ικανοποιηθούν οι πιστωτές. |
| Μηνιαία δόση | Υπολογίζεται με βάση τα οικονομικά στοιχεία και τη νέα πρόταση· δεν υπάρχει ίδια δόση για όλους. |
| Προστασία από πλειστηριασμό | Ενεργοποιείται μετά τη σύμβαση και ισχύει όσο τηρούνται οι όροι της ρύθμισης. |
| Νέα αίτηση | Ανοίγει ειδική δυνατότητα επανυποβολής για συγκεκριμένες περιπτώσεις οφειλετών, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου. |
Πώς λειτουργεί η προστασία της κύριας κατοικίας
Μέχρι τώρα, η συνολική περιουσία του οφειλέτη επηρέαζε τη διαμόρφωση της πρότασης ρύθμισης. Με τη νέα επιλογή, ο οφειλέτης μπορεί να δηλώσει ότι θέλει να προστατεύσει την κύρια κατοικία του και να εξεταστεί ξεχωριστά η υπόλοιπη ακίνητη περιουσία.
Στην εναλλακτική πρόταση μπορεί να προβλέπεται η εκποίηση άλλων ακινήτων, όπως ένα εξοχικό, ένα οικόπεδο ή άλλο περιουσιακό στοιχείο. Ο οφειλέτης διατηρεί το δικαίωμα να αποδεχθεί ή να απορρίψει την πρόταση. Αν δεν την αποδεχθεί, δεν δεσμεύεται από τη συγκεκριμένη λύση ρευστοποίησης.
Για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες προβλέπεται ότι οι πιστωτές υποβάλλουν και τη συγκεκριμένη εναλλακτική πρόταση που συνδέει τη διάσωση της κύριας κατοικίας με τη ρευστοποίηση άλλων ακινήτων, όπου υπάρχουν.
Πότε προστατεύεται πραγματικά το σπίτι
Το κρίσιμο σημείο είναι η υπογραφή και η τήρηση της σύμβασης αναδιάρθρωσης. Από τη στιγμή που ολοκληρωθεί η συμφωνία, οι πιστωτές που συμμετέχουν και δεσμεύονται από αυτήν δεν μπορούν να προχωρούν σε πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης κατά της κύριας κατοικίας όσο ο οφειλέτης τηρεί τη ρύθμιση.
Άρα η νέα δυνατότητα δεν πρέπει να διαβάζεται ως γενική απαγόρευση πλειστηριασμών. Πρόκειται για προστασία που συνδέεται με συγκεκριμένη συμφωνία ρύθμισης και με τη συνέπεια του οφειλέτη στις υποχρεώσεις που αναλαμβάνει.
Τι γίνεται με όσους έχουν μόνο μία κατοικία
Η μεγαλύτερη πρακτική διαφορά αφορά όσους έχουν και δεύτερα περιουσιακά στοιχεία. Αν κάποιος διαθέτει μόνο την κύρια κατοικία του, δεν υπάρχει άλλη ακίνητη περιουσία που να μπορεί να ρευστοποιηθεί στο πλαίσιο αυτής της εναλλακτικής διαδικασίας. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει τον Εξωδικαστικό, αλλά ότι το νέο εργαλείο διαχωρισμού περιουσίας έχει μικρότερη πρακτική σημασία στη δική του περίπτωση.
Το στεγαστικό βάρος παραμένει γενικότερο πρόβλημα για τα νοικοκυριά. Στο FullPress365 έχουμε αναλύσει ξεχωριστά τη στεγαστική κρίση και γιατί οι νέοι φεύγουν αργότερα από το πατρικό, ώστε να υπάρχει συνολική εικόνα για το κόστος κατοικίας στην Ελλάδα.
Η δεύτερη αλλαγή: δυνατότητα επανυποβολής αίτησης
Από σήμερα ενεργοποιείται επίσης ειδική «δεύτερη ευκαιρία» για συγκεκριμένες κατηγορίες οφειλετών. Για διάστημα έξι μηνών προβλέπεται, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου, δυνατότητα νέας αίτησης ακόμη και πριν συμπληρωθεί το κανονικό χρονικό όριο που ίσχυε μετά την ολοκλήρωση προηγούμενης διαδικασίας.
Η δυνατότητα αφορά μεταξύ άλλων περιπτώσεις όπου προηγούμενη σύμβαση είχε αθετηθεί, καθώς και ειδικές περιπτώσεις παλαιότερης προσφυγής σε προηγούμενα καθεστώτα ρύθμισης. Επειδή οι εξαιρέσεις είναι συγκεκριμένες, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να ελέγξει μέσα στην πλατφόρμα αν η δική του περίπτωση είναι επιλέξιμη.
Το όριο των 5.000 ευρώ και οι δόσεις
Η πλατφόρμα δέχεται πλέον αιτήσεις όταν οι συνολικές επιλέξιμες οφειλές υπερβαίνουν τα 5.000 ευρώ. Αυτό το όριο είχε ήδη μειωθεί από τις 10.000 ευρώ και δεν είναι αλλαγή που ξεκινά αποκλειστικά σήμερα.
Ο μηχανισμός μπορεί να προβλέψει έως 240 δόσεις για οφειλές προς το Δημόσιο και έως 420 δόσεις προς χρηματοδοτικούς φορείς, ανάλογα με το είδος της οφειλής και την πρόταση που προκύπτει. Ο αριθμός των δόσεων και το ενδεχόμενο διαγραφής μέρους της οφειλής δεν είναι ίδιο για όλους.
Παράδειγμα: κύρια κατοικία και δεύτερο ακίνητο
Ας υποθέσουμε ότι ένας οφειλέτης έχει συνολικές οφειλές 300.000 ευρώ, κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ και δεύτερα ακίνητα αξίας 50.000 ευρώ. Με τη νέα διαδικασία μπορεί να ζητήσει η κύρια κατοικία να αποτελέσει την περίμετρο προστασίας, ενώ τα υπόλοιπα ακίνητα να προβλεφθούν για ρευστοποίηση.
Το τελικό ποσό που θα ρυθμιστεί, το «κούρεμα» και η μηνιαία δόση θα προκύψουν από τον μηχανισμό και τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα του οφειλέτη. Το παράδειγμα δείχνει τη λογική της νέας διαδικασίας· δεν σημαίνει ότι κάθε οφειλέτης με παρόμοια περιουσία θα λάβει την ίδια πρόταση.
Τι πρέπει να ελέγξει κάποιος πριν υποβάλει αίτηση
- Το ακριβές ύψος και τους πιστωτές των οφειλών που εμφανίζονται στην πλατφόρμα.
- Ποιο ακίνητο δηλώνεται ως κύρια κατοικία.
- Ποια άλλα ακίνητα ή περιουσιακά στοιχεία υπάρχουν και ενδέχεται να επηρεάσουν τη ρύθμιση.
- Αν υπάρχουν συνοφειλέτες ή εγγυητές που πρέπει να συμμετέχουν στη διαδικασία.
- Αν μια παλαιότερη αίτηση ή ρύθμιση επηρεάζει το δικαίωμα νέας υποβολής.
- Τη δυνατότητα πραγματικής εξυπηρέτησης της δόσης πριν αποδεχθεί τη σύμβαση.
Όποιος αντιμετωπίζει γενικότερη πίεση στο κόστος κατοικίας μπορεί επίσης να ελέγξει το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο 2026 και την προθεσμία της 25ης Σεπτεμβρίου. Για τους ενοικιαστές, έχουμε συγκεντρώσει και τα λάθη που μπορούν να μπλοκάρουν την επιστροφή ενοικίου 2026.
Πόσο χρησιμοποιείται σήμερα ο Εξωδικαστικός
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μέχρι τον Αύγουστο είχαν πραγματοποιηθεί 69.997 επιτυχείς ρυθμίσεις, που αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές 20,56 δισ. ευρώ. Το ποσοστό εγκρισιμότητας των αιτήσεων αναφέρεται στο 71% μετά τις αλλαγές που ενίσχυσαν τη συμμετοχή των πιστωτών.
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν τη χρήση του μηχανισμού, όχι ότι κάθε νέα αίτηση θα εγκριθεί ή ότι κάθε οφειλέτης θα λάβει μεγάλο «κούρεμα». Η πρόταση παραμένει εξατομικευμένη.
Συχνές ερωτήσεις
Προστατεύεται αυτόματα η πρώτη κατοικία;
Όχι. Η προστασία συνδέεται με τη συγκεκριμένη πρόταση, την υπογραφή της σύμβασης αναδιάρθρωσης και την τήρησή της.
Πρέπει υποχρεωτικά να πουλήσω άλλο ακίνητο;
Όχι σε κάθε περίπτωση. Η ρευστοποίηση άλλων ακινήτων αφορά την εναλλακτική πρόταση προστασίας της κύριας κατοικίας. Ο οφειλέτης μπορεί να αποδεχθεί ή να απορρίψει την πρόταση.
Μπορώ να μπω με χρέος 6.000 ευρώ;
Το gov.gr αναφέρει ότι η αίτηση μπορεί να υποβληθεί όταν οι συνολικές οφειλές που εμπίπτουν στον μηχανισμό υπερβαίνουν τα 5.000 ευρώ, υπό τις υπόλοιπες προϋποθέσεις.
Πόσες δόσεις μπορεί να δώσει ο Εξωδικαστικός;
Μπορούν να προβλεφθούν έως 240 δόσεις για οφειλές προς το Δημόσιο και έως 420 δόσεις προς χρηματοδοτικούς φορείς, ανάλογα με την περίπτωση.
Αν χαθεί η ρύθμιση, συνεχίζεται η προστασία;
Η προστασία συνδέεται με την τήρηση της σύμβασης. Η αθέτηση της ρύθμισης μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια των προστατευτικών αποτελεσμάτων της.
Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αποτελεί εξατομικευμένη νομική ή οικονομική συμβουλή. Για υπόθεση με επικείμενο πλειστηριασμό ή σύνθετη περιουσιακή κατάσταση χρειάζεται έλεγχος των πραγματικών στοιχείων της υπόθεσης.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
To fullpress365.com θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες του έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.
Μη προσβάλλετε τη Σελίδα με άσχετα για το περιεχόμενο σχόλια!