RSV στα βρέφη: Τι ισχύει από 1η Νοεμβρίου στην Ελλάδα – Ποια μωρά προστατεύονται με nirsevimab

Από την 1η Νοεμβρίου αρχίζει στην Ελλάδα η περίοδος αυξημένης κυκλοφορίας του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV).

Για τα περισσότερα παιδιά ο ιός προκαλεί συμπτώματα που θυμίζουν κρυολόγημα, όμως στα νεογνά και στα μικρά βρέφη μπορεί να οδηγήσει σε βρογχιολίτιδα, πνευμονία και νοσηλεία. Το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών 2026 προβλέπει συγκεκριμένη στρατηγική προστασίας με το μονοκλωνικό αντίσωμα nirsevimab.

Νοσηλεύτρια φροντίζει βρέφος σε νοσοκομειακό περιβάλλον

Το βασικό: το nirsevimab δεν είναι εμβόλιο. Είναι μονοκλωνικό αντίσωμα μακράς δράσης που προσφέρει παθητική προστασία στο βρέφος. Η χορήγησή του γίνεται μόνο στις ομάδες και στον χρόνο που προβλέπει το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών και μετά από ιατρική αξιολόγηση.

Τι είναι ο RSV

Ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός, γνωστός ως RSV, είναι ένας από τους συχνότερους ιούς του αναπνευστικού. Στους μεγαλύτερους ανθρώπους συχνά εκδηλώνεται σαν ένα συνηθισμένο κρυολόγημα, με καταρροή, βήχα και ήπια κακουχία.

Στα βρέφη, όμως, και ιδιαίτερα στους πρώτους μήνες ζωής, η λοίμωξη μπορεί να επεκταθεί στους μικρούς αεραγωγούς των πνευμόνων και να προκαλέσει βρογχιολίτιδα. Το ECDC επισημαίνει ότι τα βρέφη κάτω των έξι μηνών βρίσκονται ανάμεσα στις ηλικιακές ομάδες με τον μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης.

Ποια συμπτώματα εμφανίζει ένα μωρό με RSV

Στην αρχή τα συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν με οποιαδήποτε άλλη ίωση του αναπνευστικού και από μόνα τους δεν αρκούν για να ξεχωρίσει ο γονιός ποιος ιός ευθύνεται.

καταρροή ή μπούκωμα,
βήχας,
μειωμένη όρεξη ή δυσκολία στο τάισμα,
πυρετός σε ορισμένα παιδιά,
συριγμός ή «σφύριγμα» στην αναπνοή,
ευερεθιστότητα ή ασυνήθιστη υπνηλία στα πολύ μικρά βρέφη.

Σε ένα νεογνό ο πυρετός μπορεί ακόμη και να απουσιάζει. Γι' αυτό μεγαλύτερη σημασία έχει η συνολική εικόνα του παιδιού: πώς αναπνέει, πόσο τρώει, αν είναι ζωηρό και αν η κατάσταση βελτιώνεται ή χειροτερεύει.

Ποια σημάδια χρειάζονται άμεση ιατρική εκτίμηση

Ο γονιός πρέπει να επικοινωνήσει άμεσα με παιδίατρο ή να ζητήσει επείγουσα ιατρική βοήθεια όταν ένα βρέφος εμφανίζει εμφανή δυσκολία στην αναπνοή, πολύ γρήγορες αναπνοές, εισολκές στο θώρακα, παύσεις στην αναπνοή, έντονη υπνηλία ή δεν μπορεί να πιει αρκετά υγρά.

Ιδιαίτερα επείγον σημάδι είναι η εμφάνιση μπλε ή γκρι χρώματος γύρω από τα χείλη ή στο πρόσωπο. Σε τέτοια περίπτωση δεν περιμένουμε να «περάσει» η ίωση στο σπίτι.

Τι ισχύει στην Ελλάδα από 1η Νοεμβρίου

Το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών 2026 ορίζει ως περίοδο αυξημένης κυκλοφορίας του RSV στη χώρα μας το διάστημα από 1 Νοεμβρίου έως 31 Μαρτίου.

Για νεογέννητα που γεννιούνται μέσα σε αυτή την περίοδο και των οποίων η μητέρα δεν είχε εμβολιαστεί έναντι RSV κατά την εγκυμοσύνη, συστήνεται χορήγηση nirsevimab πριν από την έξοδο από το μαιευτήριο. Αν αυτό δεν γίνει, η επίσημη σύσταση είναι να χορηγηθεί το ταχύτερο δυνατό και κατά προτίμηση μέσα στις πρώτες επτά ημέρες ζωής.

Ποια βρέφη και παιδιά μπαίνουν στις ομάδες προτεραιότητας

Η επίσημη ελληνική σύσταση δεν αφορά με τον ίδιο τρόπο όλα τα παιδιά. Προβλέπει nirsevimab για συγκεκριμένες ηλικίες και για παιδιά με παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο σοβαρής λοίμωξης.

Στους παράγοντες κινδύνου που αναφέρονται από την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών περιλαμβάνονται:

πολύ πρόωρη γέννηση για συγκεκριμένη ηλικιακή κατηγορία,
βρογχοπνευμονική δυσπλασία,
σοβαρή ανοσοκαταστολή,
κυστική ίνωση ή άλλα σύνδρομα με σοβαρή πνευμονοπάθεια,
αιμοδυναμικά σημαντική συγγενής καρδιοπάθεια,
τρισωμία 21,
σοβαρή νευρολογική διαταραχή που επηρεάζει την αναπνευστική λειτουργία.

Για παιδιά με τέτοιο ιστορικό, η απόφαση για το αν και πότε χρειάζεται ανοσοποίηση πρέπει να γίνεται από τον παιδίατρο με βάση την ηλικία, το βάρος, την εποχή γέννησης και το ιατρικό ιστορικό.

Αν η μητέρα έχει εμβολιαστεί στην εγκυμοσύνη;

Η προστασία του βρέφους μπορεί να επιτευχθεί και μέσω αντισωμάτων που μεταφέρονται από τη μητέρα όταν έχει προηγηθεί εμβολιασμός κατά την εγκυμοσύνη.

Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα, στα νεογνά και στα βρέφη κάτω των έξι μηνών των οποίων η μητέρα είχε εμβολιαστεί έναντι RSV στην εγκυμοσύνη γενικά δεν συστήνεται nirsevimab, εκτός αν συντρέχουν ειδικοί λόγοι που περιγράφονται στις επίσημες οδηγίες.

Ένας από αυτούς είναι όταν το διάστημα από τον μητρικό εμβολιασμό έως τον τοκετό ήταν μικρό και δεν πρόλαβε να αναπτυχθεί επαρκής μεταφορά αντισωμάτων. Αυτές είναι λεπτομέρειες που πρέπει να αξιολογούνται από γιατρό και όχι από τον γονιό μόνο με βάση μια γενική πληροφορία στο διαδίκτυο.

Γιατί το nirsevimab δεν είναι εμβόλιο

Η διαφορά είναι ουσιαστική. Ένα εμβόλιο εκπαιδεύει το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να παράγει τη δική του ανοσολογική απόκριση. Το nirsevimab, αντίθετα, είναι ένα μονοκλωνικό αντίσωμα: δίνει στο βρέφος έτοιμη παθητική προστασία.

Η μεγάλη διάρκεια δράσης του είναι ο λόγος που μπορεί να χρησιμοποιείται ως μία δόση μέσα στην περίοδο RSV για τις ομάδες όπου υπάρχει σχετική ένδειξη.

Πόσο αποτελεσματική είναι η προστασία

Στο σκεπτικό της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών παρατίθενται κλινικές μελέτες στις οποίες το nirsevimab μείωσε σημαντικά τις λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού που χρειάστηκαν ιατρική εξέταση και τις νοσηλείες λόγω RSV.

Τα ποσοστά αποτελεσματικότητας διαφέρουν ανάλογα με τη μελέτη και τον πληθυσμό που εξετάστηκε. Αυτό που έχει σημασία για τον γονιό είναι ότι η ανοσοποίηση δεν σημαίνει πως ένα παιδί δεν μπορεί ποτέ να μολυνθεί, αλλά ότι ο στόχος είναι κυρίως να μειωθεί ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης.

RSV, γρίπη και COVID: τρεις διαφορετικές λοιμώξεις

Τον χειμώνα κυκλοφορούν ταυτόχρονα αρκετοί αναπνευστικοί ιοί και τα συμπτώματά τους μπορεί να μοιάζουν. RSV, γρίπη και COVID-19 όμως είναι διαφορετικές λοιμώξεις και η προστασία για τη μία δεν υποκαθιστά την προστασία για την άλλη.

Για τη φετινή περίοδο της γρίπης, μπορείς να δεις και τον οδηγό του FullPress365 για το αντιγριπικό εμβόλιο 2026 και τις ομάδες προτεραιότητας.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς στο σπίτι

Εκτός από την ανοσοποίηση όπου αυτή συστήνεται, τα απλά μέτρα περιορίζουν την πιθανότητα να φτάσει ένας αναπνευστικός ιός σε ένα νεογνό ή μικρό βρέφος.

πλύσιμο χεριών πριν την επαφή με το μωρό,
αποφυγή στενής επαφής όταν κάποιος έχει συνάχι, βήχα ή πυρετό,
καλός αερισμός των κλειστών χώρων,
καθαρισμός αντικειμένων που αγγίζονται συχνά,
αποφυγή φιλιών στο πρόσωπο του βρέφους από άτομα με συμπτώματα.

Σε ένα πολύ μικρό παιδί δεν περιμένουμε να γίνει βαριά η εικόνα για να τηλεφωνήσουμε στον παιδίατρο. Η ηλικία του βρέφους από μόνη της αλλάζει το πόσο γρήγορα πρέπει να αξιολογείται μια λοίμωξη.

Με μια ματιά

Ερώτηση	Τι ισχύει
Πότε είναι η περίοδος RSV στην Ελλάδα;	1 Νοεμβρίου έως 31 Μαρτίου
Το nirsevimab είναι εμβόλιο;	Όχι, είναι μονοκλωνικό αντίσωμα μακράς δράσης
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο;	Νεογνά, μικρά βρέφη και παιδιά με συγκεκριμένους παράγοντες κινδύνου
Χρειάζονται όλα τα βρέφη nirsevimab;	Όχι. Η σύσταση εξαρτάται από ηλικία, εποχή γέννησης, μητρικό εμβολιασμό και ιατρικό ιστορικό
Πότε ζητάμε άμεσα γιατρό;	Σε δυσκολία αναπνοής, άπνοιες, κυάνωση, έντονη νωθρότητα ή αδυναμία σίτισης

Η ουσία πριν μπει ο Νοέμβριος

Ο RSV δεν χρειάζεται πανικό, χρειάζεται όμως σωστή ενημέρωση. Το κρίσιμο για τους γονείς είναι να ξέρουν αν το παιδί τους ανήκει στις ομάδες για τις οποίες συστήνεται ανοσοποίηση και να αναγνωρίζουν εγκαίρως τα σημάδια που απαιτούν ιατρική εξέταση.

Με την περίοδο αυξημένης κυκλοφορίας να αρχίζει από την 1η Νοεμβρίου, όσοι έχουν νεογνό, πρόωρο βρέφος ή παιδί με χρόνια πάθηση μπορούν από τώρα να συζητήσουν με τον παιδίατρό τους τι προβλέπεται στη δική τους περίπτωση.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση ή τις εξατομικευμένες οδηγίες παιδιάτρου.