Αν θέλεις μια αλμυρή πίτα που να μυρίζει Σεπτέμβριο αλλά να μην θυμίζει τίποτα συνηθισμένο, αυτή η συνταγή συνδυάζει ψητά σταφύλια, φέτα, καραμελωμένο κρεμμύδι και θυμάρι πάνω σε τραγανή ζύμη με ελαιόλαδο. Τα σταφύλια ψήνονται και γίνονται σχεδόν μαρμελαδένια, η φέτα δίνει αλμύρα και το κρεμμύδι ενώνει τις γεύσεις χωρίς να βαραίνει το αποτέλεσμα.
Είναι μια πρωτότυπη συνταγή του FullPress365 που μπορεί να σταθεί ως ελαφρύ βραδινό, μεζές για κρασί ή κεντρικό πιάτο δίπλα σε μια πράσινη σαλάτα. Αν σου αρέσουν οι ελληνικές ζύμες με ελαιόλαδο, δες και τη Λαδένια Κιμώλου βήμα-βήμα.
Τραγανή πίτα με σταφύλια και φέτα: τα υλικά
Για 6 κομμάτια
Για τη ζύμη
- 280 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις
- 1 κουταλάκι μπέικιν πάουντερ
- 1/2 κουταλάκι αλάτι
- 80 ml ελαιόλαδο
- 100 ml κρύο νερό
- 1 κουταλιά ξίδι
Για τη γέμιση
- 250 γρ. κόκκινα ή μαύρα σταφύλια χωρίς κουκούτσι
- 180 γρ. φέτα, χοντροτριμμένη
- 2 μέτρια κόκκινα κρεμμύδια, κομμένα σε λεπτές φέτες
- 2 κουταλιές ελαιόλαδο
- 1 κουταλάκι μέλι
- 1 κουταλάκι μουστάρδα απαλή
- 2 κουταλιές στραγγιστό γιαούρτι
- 2 κουταλιές ψιλό σιμιγδάλι
- 1 κουταλάκι φρέσκο ή ξερό θυμάρι
- φρεσκοτριμμένο μαύρο πιπέρι
- προαιρετικά: 1 κουταλιά πετιμέζι για το σερβίρισμα
- προαιρετικά: μια μικρή χούφτα καρύδια, χοντροκομμένα
Πώς φτιάχνουμε τη ζύμη
Σε μπολ ανακατεύουμε το αλεύρι, το μπέικιν και το αλάτι. Ρίχνουμε το ελαιόλαδο και τρίβουμε ελαφρά με τα δάχτυλα μέχρι το μείγμα να θυμίζει χοντρή άμμο.
Προσθέτουμε το νερό και το ξίδι και ζυμώνουμε μόνο μέχρι να ενωθούν τα υλικά. Δεν θέλει πολύ ζύμωμα. Σχηματίζουμε μπάλα, τη σκεπάζουμε και την αφήνουμε να ξεκουραστεί για 20 λεπτά.
Το μυστικό είναι να φύγει η υγρασία
Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 200°C στις αντιστάσεις ή στους 190°C στον αέρα.
Απλώνουμε τα σταφύλια σε μικρό ταψί και τα ψήνουμε για περίπου 10 λεπτά, μέχρι να αρχίσουν να μαλακώνουν αλλά να κρατούν ακόμη το σχήμα τους. Τα αφήνουμε λίγο στην άκρη.
Παράλληλα, ζεσταίνουμε τις 2 κουταλιές ελαιόλαδο σε τηγάνι και ρίχνουμε τα κρεμμύδια. Τα μαγειρεύουμε σε μέτρια φωτιά για 10–12 λεπτά μέχρι να μαλακώσουν. Προσθέτουμε το μέλι και συνεχίζουμε για 2 λεπτά ακόμη, μέχρι να γυαλίσουν και να πάρουν ελαφρύ χρώμα.
Στήσιμο της πίτας
Ανοίγουμε τη ζύμη πάνω σε αντικολλητικό χαρτί σε έναν ακανόνιστο κύκλο περίπου 32 εκατοστών. Δεν χρειάζεται να είναι τέλειος — η συγκεκριμένη πίτα είναι πιο όμορφη όταν κρατά rustique εμφάνιση.
Ανακατεύουμε το γιαούρτι με τη μουστάρδα και το απλώνουμε στο κέντρο της ζύμης, αφήνοντας περιθώριο περίπου 4 εκατοστά γύρω γύρω. Πασπαλίζουμε από πάνω το σιμιγδάλι. Αυτό είναι το μικρό κόλπο που βοηθά να απορροφηθούν οι χυμοί από τα σταφύλια και να μείνει η βάση τραγανή.
Μοιράζουμε τα καραμελωμένα κρεμμύδια, τα ψημένα σταφύλια και τη φέτα. Ρίχνουμε θυμάρι και αρκετό φρεσκοτριμμένο πιπέρι.
Διπλώνουμε τις άκρες της ζύμης προς τα μέσα, χωρίς να καλύψουμε εντελώς τη γέμιση. Αλείφουμε τις άκρες με λίγο ελαιόλαδο.
Ψήσιμο
Ψήνουμε για 35–40 λεπτά, μέχρι η ζύμη να πάρει βαθύ χρυσαφί χρώμα και η φέτα να αρχίσει να ροδίζει στις άκρες.
Αφήνουμε την πίτα να σταθεί για 10 λεπτά πριν την κόψουμε. Αν θέλουμε πιο έντονη γλυκόξινη γεύση, ρίχνουμε ελάχιστο πετιμέζι από πάνω και τελειώνουμε με καρύδια και λίγο ακόμη θυμάρι.
Γιατί λειτουργεί αυτός ο συνδυασμός
Το σταφύλι όταν ψήνεται χάνει μέρος της φρεσκάδας του και αποκτά πιο συμπυκνωμένη, σχεδόν καραμελωμένη γεύση. Η φέτα ισορροπεί αυτή τη γλυκύτητα με την αλμύρα της, ενώ το κρεμμύδι δίνει βάθος χωρίς να γίνεται κυρίαρχο.
Το γιαούρτι και η μουστάρδα δημιουργούν μια λεπτή κρεμώδη βάση, ενώ το σιμιγδάλι κρατά την υγρασία μακριά από τη ζύμη. Το αποτέλεσμα είναι μια πίτα τραγανή από κάτω και ζουμερή στο κέντρο.
Τι σταφύλια να χρησιμοποιήσεις
Προτίμησε σταφύλια χωρίς κουκούτσι και με σφιχτή σάρκα. Κόκκινα ή μαύρα σταφύλια δίνουν πιο βαθιά γεύση και πιο όμορφο χρώμα, αλλά η συνταγή λειτουργεί και με λευκά.
Αν τα σταφύλια είναι πολύ μεγάλα, κόψε τα μισά στη μέση. Αν είναι μικρά, άφησέ τα ολόκληρα.
Τρεις παραλλαγές που αξίζει να δοκιμάσεις
Με ανθότυρο αντί για μέρος της φέτας
Χρησιμοποίησε 100 γρ. φέτα και 100 γρ. ανθότυρο για πιο ήπια και κρεμώδη γεύση.
Με καρύδια και δεντρολίβανο
Αντικατάστησε το θυμάρι με λίγο ψιλοκομμένο δεντρολίβανο και πρόσθεσε καρύδια πριν από το ψήσιμο.
Με μήλο για πιο φθινοπωρινό αποτέλεσμα
Πρόσθεσε μισό ξινόμηλο κομμένο σε πολύ λεπτές φέτες ανάμεσα στα σταφύλια. Η οξύτητα του μήλου κάνει τη γεύση πιο σύνθετη.
Με τι σερβίρεται
Ταιριάζει με πράσινη σαλάτα με ρόκα και λεμόνι, με ένα ποτήρι λευκό κρασί ή ως μέρος από πλατό με τυριά και ξηρούς καρπούς.
Τρώγεται ζεστή αλλά είναι εξίσου καλή και σε θερμοκρασία δωματίου, γι’ αυτό μπορεί να ετοιμαστεί λίγο πριν έρθουν καλεσμένοι.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να φτιάξω την πίτα από την προηγούμενη μέρα;
Ναι, αλλά είναι καλύτερη την ημέρα που ψήνεται. Αν περισσέψει, ζέστανέ την για λίγα λεπτά σε δυνατό φούρνο ώστε να ξαναγίνει τραγανή.
Μπορώ να χρησιμοποιήσω έτοιμο φύλλο;
Μπορείς να χρησιμοποιήσεις φύλλο κουρού, αλλά η σπιτική ζύμη με ελαιόλαδο δίνει πιο rustique υφή και καλύτερη ισορροπία με τη γέμιση.
Γιατί ψήνουμε πρώτα τα σταφύλια;
Για να φύγει ένα μέρος της υγρασίας τους και να αποκτήσουν πιο συμπυκνωμένη γεύση, χωρίς να μουσκέψει η βάση της πίτας.
Μπορώ να παραλείψω το πετιμέζι;
Βεβαίως. Είναι προαιρετικό και χρησιμοποιείται μόνο στο τέλος για όσους θέλουν πιο έντονη γλυκόξινη αντίθεση.