Κι όμως, χωρίς αυτή την αόρατη υποδομή, η αμειβόμενη οικονομία δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει. Το βάρος εξακολουθεί να πέφτει δυσανάλογα στις γυναίκες.
Δεν είναι μόνο οι δουλειές — είναι και η διαχείριση
Το λεγόμενο mental load είναι η συνεχής παρακολούθηση όσων πρέπει να γίνουν: ποιο τρόφιμο τελειώνει, πότε έχει εμβόλιο το παιδί, ποιος θα συνοδεύσει έναν γονέα στον γιατρό. Ακόμη κι όταν το πρακτικό καθήκον μοιράζεται, ο σχεδιασμός μπορεί να παραμένει σε ένα άτομο.
Η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας καταγράφει βαθιά διαφορά στον χρόνο απλήρωτης φροντίδας ανάμεσα σε γυναίκες και άνδρες. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι γυναίκες εκτελούν το μεγαλύτερο μέρος αυτών των ωρών.
Το οικονομικό αποτύπωμα που δεν φαίνεται
Η απλήρωτη φροντίδα επηρεάζει τη δυνατότητα πλήρους απασχόλησης, την εξέλιξη, τις εισφορές και τελικά τη σύνταξη. Όταν λείπουν προσιτές υπηρεσίες παιδικής ή μακροχρόνιας φροντίδας, η οικογένεια καλύπτει το κενό με προσωπικό χρόνο — συνήθως μιας γυναίκας.
Το κόστος δεν είναι μόνο εισόδημα. Είναι ύπνος, υγεία, κοινωνική ζωή και η αίσθηση ότι η ημέρα δεν τελειώνει ποτέ.
Πώς γίνεται ορατό μέσα στο σπίτι
Η αναγνώριση δεν λύνει μόνη της το πρόβλημα, αλλά είναι η αρχή. Ό,τι δεν ονομάζεται δύσκολα μοιράζεται και ακόμη δυσκολότερα γίνεται αντικείμενο δημόσιας πολιτικής.
- Καταγράφουμε για μία εβδομάδα όλες τις εργασίες, μαζί με τον σχεδιασμό τους.
- Μοιράζουμε πλήρη ευθύνη και όχι μόνο την εκτέλεση μιας εντολής.
- Συμφωνούμε κοινό, ρεαλιστικό επίπεδο καθαριότητας και οργάνωσης.
- Προβλέπουμε ισότιμο προσωπικό χρόνο, όχι «βοήθεια όταν περισσεύει χρόνος».
- Συζητάμε ανοιχτά το κόστος εξωτερικής φροντίδας και ποια καριέρα επηρεάζεται.
Από το «πες μου τι να κάνω» στην πλήρη ευθύνη
Το μοίρασμα γίνεται συγκεκριμένο όταν κάποιος αναλαμβάνει μια εργασία από την αρχή έως το τέλος: διαπιστώνει την ανάγκη, κλείνει το ραντεβού, ετοιμάζει όσα χρειάζονται και παρακολουθεί τη συνέχεια. Αν ένας άνθρωπος πρέπει πάντα να θυμίζει και να ελέγχει, το οργανωτικό βάρος δεν έχει πραγματικά μοιραστεί.
Η καταγραφή χρόνου μπορεί να μπει δίπλα στον οικογενειακό προϋπολογισμό, ώστε να φαίνονται μαζί χρήματα και ώρες. Η συζήτηση χρειάζεται τον διάλογο χωρίς προσβολές, ενώ για τις δυσκολίες μεγαλύτερων ηλικιών υπάρχει το αφιέρωμα στην Ελλάδα των 80+ και στη μοναξιά.
Πηγές: International Labour Organization – Care work and care jobs · ILO – Unpaid care work and the labour market
Φωτογραφία: Pexels.
