Η Ουάσιγκτον ανοίγει προσωρινά τον δρόμο για ρωσικό ντίζελ στην αμερικανική και τη διεθνή αγορά. Η πρώτη ποσότητα ξεπερνά τους 300.000 τόνους, ενώ το συνολικό σχέδιο μπορεί να φθάσει περίπου τους 4,8 εκατ. τόνους.
Μια αιφνιδιαστική ενεργειακή συμφωνία με τον Βλαντίμιρ Πούτιν ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, με στόχο να αυξηθούν γρήγορα οι διαθέσιμες ποσότητες ντίζελ στις Ηνωμένες Πολιτείες και στη διεθνή αγορά, σε μια περίοδο έντονης πίεσης στις τιμές των καυσίμων.
Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε ο Αμερικανός πρόεδρος μετά την επικοινωνία του με τον Ρώσο ομόλογό του, η Ρωσία συμφώνησε να διαθέσει άμεσα περισσότερους από 300.000 τόνους ντίζελ. Το Reuters μετέδωσε ότι αυτή είναι η πρώτη ποσότητα που προβλέπεται να βγει αμέσως στην αμερικανική και την παγκόσμια αγορά.
Το χρονοδιάγραμμα που ανεβάζει το σύνολο έως τα 4,8 εκατ. τόνους
Η συμφωνία δεν περιορίζεται στην πρώτη αποστολή. Με βάση το σχέδιο που παρουσίασε ο Τραμπ, αναμένονται ακόμη περίπου 500.000 τόνοι μέσα στον Νοέμβριο και ακόμη 1 εκατ. τόνοι στη συνέχεια. Επιπλέον ποσότητα έως 3 εκατ. τόνων μπορεί να ακολουθήσει σε σύντομο χρονικό διάστημα, ανάλογα όμως με την κατάσταση και τη δυνατότητα παραγωγής των ρωσικών διυλιστηρίων.
Αυτό σημαίνει ότι το συνολικό πακέτο μπορεί να φθάσει περίπου τους 4,8 εκατ. τόνους, χωρίς όμως να θεωρείται δεδομένο ότι ολόκληρη η ποσότητα θα διατεθεί άμεσα. Οι Financial Times και το Associated Press περιγράφουν το σχέδιο ως σταδιακή διοχέτευση ρωσικού ντίζελ στην αγορά, με το τελευταίο σκέλος να εξαρτάται από τις δυνατότητες των ρωσικών εγκαταστάσεων.
Η υπόσχεση Τραμπ για γρήγορη πτώση στις τιμές
Ο Τραμπ συνέδεσε ευθέως τη συμφωνία με την προσπάθεια να μειωθεί το κόστος του ντίζελ, υποστηρίζοντας ότι η αύξηση της προσφοράς μπορεί να οδηγήσει σε γρήγορη και ισχυρή αποκλιμάκωση των τιμών. Η πίεση είναι ιδιαίτερα μεγάλη στις ΗΠΑ, όπου οι υψηλές τιμές πλήττουν μεταφορές, αγρότες, κτηνοτρόφους και επιχειρήσεις με αυξημένη κατανάλωση καυσίμων.
Η αμερικανική κυβέρνηση είχε ήδη κινηθεί τις προηγούμενες ημέρες για να περιορίσει το κόστος, επιτρέποντας προσωρινά ευρύτερη χρήση αφορολόγητου χρωματισμένου ντίζελ. Η νέα συμφωνία με τη Μόσχα πηγαίνει πολύ πιο μακριά, καθώς επιχειρεί να αυξήσει απευθείας τη φυσική προσφορά καυσίμου στην αγορά.
Το δύσκολο σημείο: κυρώσεις και ρωσική απαγόρευση εξαγωγών
Η κίνηση έχει και ισχυρή γεωπολιτική διάσταση. Οι ΗΠΑ είχαν σταματήσει τις εισαγωγές ρωσικών ενεργειακών προϊόντων μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Για να καταστεί δυνατή η νέα ροή ντίζελ, η αμερικανική πλευρά προχωρά σε προσωρινή αδειοδότηση για τις συγκεκριμένες συναλλαγές, σύμφωνα με το AP.
Την ίδια ώρα, η ίδια η Ρωσία διατηρεί περιορισμούς στις εξαγωγές ντίζελ έως το τέλος Οκτωβρίου. Η S&P Global είχε καταγράψει ότι οι ρωσικές εξαγωγές είχαν πιεστεί σημαντικά, ενώ η Μόσχα άφηνε ανοικτό το ενδεχόμενο μερικής επανέναρξης μόλις υπάρξει επαρκές πλεόνασμα παραγωγής.
Αυτός είναι και ο λόγος που το ανώτατο νούμερο των 4,8 εκατ. τόνων πρέπει να αντιμετωπίζεται ως στόχος της συμφωνίας και όχι ως ποσότητα που βρίσκεται ήδη καθ' οδόν. Η πραγματική ταχύτητα των αποστολών θα εξαρτηθεί από τα ρωσικά αποθέματα, την παραγωγή των διυλιστηρίων, τις άδειες και τη δυνατότητα μεταφοράς.
Τι μπορεί να σημαίνει για την παγκόσμια αγορά και την Ελλάδα
Μια ουσιαστική αύξηση της παγκόσμιας προσφοράς ντίζελ μπορεί να λειτουργήσει πτωτικά στις διεθνείς τιμές του προϊόντος. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η μείωση θα περάσει αυτόματα και την ίδια στιγμή στην αντλία.
Στην Ελλάδα, όπως και στην υπόλοιπη Ευρώπη, η τελική τιμή επηρεάζεται από τις διεθνείς τιμές των καυσίμων, την ισοτιμία ευρώ–δολαρίου, τη φορολογία, τα κόστη μεταφοράς και τα περιθώρια της αγοράς. Επομένως, η εξέλιξη είναι σημαντική για το διεθνές ενεργειακό σκηνικό, αλλά χρειάζεται χρόνος και πραγματική αύξηση της προσφοράς πριν φανεί αν και πόσο θα επηρεαστούν οι λιανικές τιμές.
Σε επίπεδο γεωπολιτικής, η συμφωνία αποκτά ακόμη μεγαλύτερο βάρος: η Ουάσιγκτον επιχειρεί να χρησιμοποιήσει ρωσική ενεργειακή προσφορά για να αντιμετωπίσει τις πιέσεις στις τιμές, την ίδια ώρα που παραμένουν ενεργές οι κυρώσεις και ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζει να επηρεάζει τις αγορές.
Για περισσότερες διεθνείς εξελίξεις στο FullPress365: Κόσμος, Οικονομία και Πολιτική.