Όταν δεύτερος έρχεται ο «κανένας» – Το μήνυμα που κανείς στην πολιτική δεν θέλει να ακούσει
Η κυβέρνηση προηγείται, όμως ο «κανένας» παραμένει δεύτερος στην εμπιστοσύνη για τη διακυβέρνηση. Πίσω από τον αριθμό κρύβεται κάτι βαθύτερο από μία δημοσκόπηση.
Υπάρχει κάτι πιο ανησυχητικό από έναν θυμωμένο πολίτη: ένας κουρασμένος πολίτης.
Ο θυμωμένος φωνάζει. Διαμαρτύρεται. Κατεβαίνει στον δρόμο. Βρίζει την τηλεόραση. Τσακώνεται στο καφενείο. Ο κουρασμένος κάνει κάτι πιο αθόρυβο: σταματά να περιμένει.
Και ίσως αυτό είναι το πιο δύσκολο μήνυμα που έχει σήμερα μπροστά του το πολιτικό σύστημα.
Ο «κανένας» δεν είναι κόμμα – αλλά είναι μήνυμα
Στην πρόσφατη δημοσκόπηση της Interview, ο Κυριάκος Μητσοτάκης παραμένει πρώτος στην ερώτηση για το ποιον εμπιστεύονται οι πολίτες για τη διακυβέρνηση της χώρας, με 30,9%. Αμέσως μετά όμως δεν βρίσκεται κάποιος άλλος πολιτικός αρχηγός. Βρίσκεται ο «κανένας» με 18,9%, όπως καταγράφεται στα στοιχεία που παρουσίασε το Fortune Greece.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η χώρα γύρισε την πλάτη συνολικά στην πολιτική. Στην ίδια μέτρηση, το 64% δηλώνει ότι θα ψηφίσει με θετικό κριτήριο – ποιον θέλει να αναλάβει – ενώ περίπου ένας στους τέσσερις δηλώνει ότι θα ψηφίσει κυρίως για να φύγει κάποιος άλλος, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύτηκαν και στην Εφημερίδα των Συντακτών.
Κι όμως, αυτή η δεύτερη θέση του «κανένα» μένει.
Δεν φωνάζει. Δεν έχει αφίσες. Δεν κάνει περιοδείες. Δεν εμφανίζεται στα πάνελ. Αλλά κάθεται εκεί, ανάμεσα στους αριθμούς, σαν ένα άδειο κάθισμα που κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει.
Πίσω από το «κανένας» υπάρχει ένας άνθρωπος
Είναι εύκολο να κοιτάζεις τις δημοσκοπήσεις σαν ποδοσφαιρικό πίνακα. Ποιος ανέβηκε, ποιος έπεσε, ποιος πλησιάζει τη δεύτερη θέση, ποιος κερδίζει μισή μονάδα.
Αλλά πίσω από κάθε ποσοστό υπάρχει ένας άνθρωπος που το πρωί σηκώνεται για δουλειά.
Ένας άνθρωπος που βλέπει το ενοίκιο, τον λογαριασμό του ρεύματος, το σούπερ μάρκετ. Που σκέφτεται αν θα αφήσει κάτι για τον επόμενο μήνα ή αν πάλι θα τελειώσει ο μισθός πριν τελειώσει ο μήνας.
Στο FullPress365 έχουμε γράψει ήδη για το πώς η στέγη εξακολουθεί να τρώει μεγάλο μέρος του εισοδήματος των νοικοκυριών. Και έχουμε δει αναλυτικά πού χάνονται τα χρήματα μιας οικογένειας μέσα στον μήνα.
Για αυτό το πολιτικό πρόβλημα δεν είναι μόνο επικοινωνιακό. Δεν λύνεται με καλύτερα βίντεο, περισσότερα reels ή πιο έξυπνες ατάκες στο βήμα της Βουλής.
Ο άνθρωπος θέλει να νιώσει ότι κάποιος ξέρει πώς είναι η δική του Τρίτη στις 7 το απόγευμα.
Η κυβέρνηση έχει ευθύνη – αλλά δεν είναι μόνη της στο κάδρο
Η κυβέρνηση κυβερνά. Άρα πάνω της πέφτει το μεγαλύτερο βάρος της καθημερινότητας και της φθοράς. Δεν μπορεί να ζητά τα εύσημα για ό,τι πηγαίνει καλά και ταυτόχρονα να αντιμετωπίζει κάθε δυσφορία σαν απλή επικοινωνιακή παρεξήγηση.
Από την άλλη, όμως, ο «κανένας» στη δεύτερη θέση είναι και ένα καμπανάκι για την αντιπολίτευση.
Γιατί όταν ένας πολίτης είναι δυσαρεστημένος από την κυβέρνηση αλλά δεν στρέφεται αυτόματα σε έναν αντίπαλο, κάτι λείπει. Ίσως πειστική πρόταση. Ίσως εμπιστοσύνη. Ίσως η αίσθηση ότι απέναντί του υπάρχει κάποιος που δεν περιμένει απλώς να πέσει ο άλλος για να πάρει τη θέση του.
Η αντιπολίτευση μπορεί να κερδίζει καθημερινά επιχειρήματα και παρ’ όλα αυτά να μη κερδίζει ανθρώπους.
Η πολιτική μιλά πολύ – αλλά ακούει λίγο
Τα κόμματα παράγουν καθημερινά ανακοινώσεις, δηλώσεις, αντιπαραθέσεις, διαρροές, συνεντεύξεις. Η πολιτική μιλά περισσότερο από ποτέ.
Το ερώτημα είναι αν ακούει.
Ακούει τον 55άρη που κουράστηκε να δουλεύει δέκα ώρες και να φοβάται τον λογαριασμό; Ακούει τη νέα γυναίκα που δεν σκέφτεται να κάνει παιδί γιατί δεν ξέρει πού θα μείνει σε δύο χρόνια; Ακούει τον μικρό επαγγελματία που ανοίγει το μαγαζί του το πρωί και δεν ξέρει αν στο τέλος της ημέρας δούλεψε για τον εαυτό του ή μόνο για τις υποχρεώσεις;
Έχουμε περιγράψει αυτή την αίσθηση και στο κείμενο «Η Ελλάδα που δουλεύει περισσότερο και της μένει λιγότερη ζωή». Εκεί βρίσκεται ίσως η πιο δύσκολη πλευρά της πολιτικής φθοράς: όχι μόνο στα χρήματα, αλλά στην αίσθηση ότι χάνεται χρόνος ζωής.
Ο θυμός περνάει. Η απογοήτευση ριζώνει
Ένας πολιτικός μπορεί να αντέξει έναν θυμωμένο πολίτη. Μπορεί να του απαντήσει, να τον πείσει, να του υποσχεθεί, να του δείξει ένα έργο ή έναν αριθμό.
Ο απογοητευμένος πολίτης είναι δυσκολότερος.
Γιατί δεν περιμένει πια να ακούσει την απάντηση.
Κι εκεί ίσως βρίσκεται η πραγματική «σκιά» της ελληνικής πολιτικής σήμερα. Όχι στο ποιος θα πάρει μία μονάδα πάνω ή κάτω. Αλλά στο πόσοι άνθρωποι έχουν αρχίσει να πιστεύουν ότι, όποιος κι αν μιλάει, η ζωή τους θα συνεχίσει περίπου ίδια.
Δεν χρειάζεται άλλος σωτήρας
Οι πολίτες έχουν δει πολλούς «σωτήρες» να περνούν από την ελληνική πολιτική. Άλλους με μεγάλα συνθήματα, άλλους με τεχνοκρατικές υποσχέσεις, άλλους με οργή, άλλους με ελπίδα.
Ίσως αυτό που ζητούν σήμερα να είναι πολύ πιο απλό.
Να τους μιλήσει κάποιος χωρίς να τους θεωρεί ακροατήριο.
Να παραδεχτεί ότι δεν λύνονται όλα με μία εξαγγελία.
Να πει «αυτό δεν το κάναμε καλά» χωρίς να ψάξει πρώτα ποιος φταίει.
Να ακούσει πριν απαντήσει.
Να θυμηθεί ότι πίσω από τη λέξη «εκλογικό σώμα» υπάρχουν άνθρωποι που κουβαλούν σακούλες από το σούπερ μάρκετ, παιδιά από το σχολείο, κούραση από τη δουλειά και λογαριασμούς μέσα στην τσάντα.
Στη σκιά μένει πάντα αυτό που δεν φαίνεται στις κάμερες
Οι κάμερες θα δείξουν τις επόμενες δημοσκοπήσεις. Θα δείξουν ποιος ανέβηκε, ποιος έπεσε, ποιος χαμογέλασε και ποιος ανησύχησε.
Αλλά το πιο σημαντικό ίσως δεν θα φανεί σε κανένα γράφημα.
Είναι η στιγμή που ένας άνθρωπος κλείνει την τηλεόραση και λέει:
«Δεν περιμένω τίποτα από κανέναν».
Εκεί δεν χάνει μόνο ένα κόμμα.
Εκεί χάνει η πολιτική.