Η δυσπλασία ισχίων είναι μία από τις πιο γνωστές ορθοπεδικές παθήσεις του σκύλου, ιδιαίτερα σε μεγαλόσωμες φυλές. Δεν σημαίνει όμως ότι κάθε σκύλος με τη διάγνωση θα πονά το ίδιο ή ότι οδηγείται αναγκαστικά σε χειρουργείο. Η έγκαιρη αναγνώριση, το σωστό βάρος και ένα εξατομικευμένο πλάνο από κτηνίατρο μπορούν να αλλάξουν εντυπωσιακά την καθημερινότητά του.
Η δυσπλασία του ισχίου είναι αναπτυξιακή διαταραχή της άρθρωσης. Με απλά λόγια, η κεφαλή του μηριαίου και η κοτύλη της λεκάνης δεν «δουλεύουν» με τη σταθερότητα που θα έπρεπε. Η χαλαρότητα της άρθρωσης μπορεί με τα χρόνια να οδηγήσει σε φθορά, πόνο και οστεοαρθρίτιδα.
Η γενετική προδιάθεση παίζει μεγάλο ρόλο, αλλά δεν είναι ο μόνος παράγοντας. Ο ρυθμός ανάπτυξης, το σωματικό βάρος, η διατροφή και το είδος της άσκησης μπορούν να επηρεάσουν το πόσο έντονα θα εκδηλωθεί το πρόβλημα.
Ποιες φυλές έχουν μεγαλύτερη προδιάθεση
Η δυσπλασία μπορεί να εμφανιστεί σε οποιονδήποτε σκύλο, αλλά είναι συχνότερη σε μεσαίες, μεγαλόσωμες και γιγαντόσωμες φυλές.
Γερμανικοί Ποιμενικοί, Labrador Retriever, Golden Retriever, Rottweiler και άλλες βαριές φυλές βρίσκονται συχνά στις ομάδες αυξημένου κινδύνου. Το ότι ένας σκύλος ανήκει σε τέτοια φυλή δεν σημαίνει ότι θα εμφανίσει οπωσδήποτε δυσπλασία.
Αν έχεις κουτάβι μεγαλόσωμης φυλής, αξίζει να συζητήσεις από νωρίς με τον κτηνίατρο για ρυθμό ανάπτυξης, βάρος, άσκηση και το κατάλληλο πλάνο διατροφής.
7 σημάδια που μπορεί να δείχνουν πρόβλημα στα ισχία
1. Δυσκολία να σηκωθεί. Ιδίως μετά από ύπνο ή πολλή ώρα ξαπλωμένος.
2. «Bunny hopping» στο τρέξιμο. Τα δύο πίσω πόδια κινούνται σχεδόν μαζί, θυμίζοντας άλμα λαγού.
3. Δισταγμός στις σκάλες. Ο σκύλος κοντοστέκεται, ανεβαίνει πιο αργά ή αποφεύγει τις σκάλες.
4. Απροθυμία να πηδήξει. Μπορεί να δυσκολεύεται να ανέβει στον καναπέ ή στο αυτοκίνητο ενώ παλιότερα το έκανε χωρίς δεύτερη σκέψη.
5. Χωλότητα ή δυσκαμψία στα πίσω άκρα. Μπορεί να είναι ήπια και να φαίνεται περισσότερο μετά από άσκηση.
6. Μείωση μυϊκής μάζας στους μηρούς. Όταν πονά, ο σκύλος φορτίζει λιγότερο τα πίσω άκρα και με τον χρόνο μπορεί να χάσει μυϊκό όγκο.
7. Αλλαγή συμπεριφοράς όταν τον αγγίζεις. Ένας σκύλος που πονά μπορεί να απομακρύνεται, να γυρίζει απότομα το κεφάλι ή να γρυλίζει όταν πιέζεται η περιοχή.
Τα συμπτώματα δεν εμφανίζονται σε όλους στην ίδια ηλικία. Μερικά κουτάβια δείχνουν σημάδια από τους πρώτους μήνες, ενώ άλλοι σκύλοι μπορεί να μην εμφανίσουν εμφανή ενόχληση μέχρι να αναπτυχθεί οστεοαρθρίτιδα αργότερα στη ζωή.
Πώς γίνεται σωστά η διάγνωση
Η διάγνωση δεν γίνεται από μία φωτογραφία βάδισης ούτε μόνο από το αν ο σκύλος «κουτσαίνει». Χρειάζεται κτηνιατρική ορθοπεδική εξέταση και ακτινογραφίες με σωστή τοποθέτηση των ισχίων.
Σε αρκετές περιπτώσεις απαιτείται καταστολή ή αναισθησία για να γίνουν σωστά οι λήψεις και να αξιολογηθεί η χαλαρότητα της άρθρωσης χωρίς ένταση των μυών.
Υπάρχουν ειδικές μέθοδοι αξιολόγησης, όπως PennHIP και συστήματα βαθμολόγησης ακτινογραφιών, που χρησιμοποιούνται ανάλογα με την ηλικία και τον στόχο της εξέτασης.
Αντιμετώπιση χωρίς χειρουργείο: τι πραγματικά βοηθά
Πολλοί σκύλοι με δυσπλασία δεν χρειάζονται χειρουργείο. Η συντηρητική διαχείριση συνήθως συνδυάζει βάρος, σωστή άσκηση, φυσικοθεραπεία και φαρμακευτική αγωγή όταν χρειάζεται.
Έλεγχος βάρους: είναι από τα σημαντικότερα σημεία. Ένας υπέρβαρος σκύλος φορτίζει περισσότερο μια ήδη ασταθή ή αρθριτική άρθρωση.
Ελεγχόμενη άσκηση: μικρότερες, σταθερές βόλτες συχνά είναι καλύτερες από απότομα ξεσπάσματα δραστηριότητας το Σαββατοκύριακο. Η πλήρης ακινησία επίσης δεν είναι στόχος, γιατί οδηγεί σε απώλεια μυών.
Φυσικοθεραπεία και υδροθεραπεία: μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση μυϊκής μάζας και εύρους κίνησης, όταν εφαρμόζονται με σωστό πρόγραμμα.
Αντιφλεγμονώδη και αναλγητικά: χορηγούνται μόνο με κτηνιατρική οδηγία. Μην δίνεις ανθρώπινα παυσίπονα σε σκύλο χωρίς συγκεκριμένη εντολή κτηνιάτρου.
Συμπληρώματα αρθρώσεων: τι ισχύει πραγματικά
Γλυκοζαμίνη, χονδροϊτίνη, MSM και διάφορα «joint support» προϊόντα κυκλοφορούν ευρέως. Δεν είναι όλα ισοδύναμα και δεν πρέπει να παρουσιάζονται σαν θεραπεία της δυσπλασίας.
Οι κτηνιατρικές οδηγίες αναφέρουν ότι ορισμένες θεραπευτικές δίαιτες μπορεί να περιέχουν γλυκοζαμίνη και χονδροϊτίνη, όμως η ισχύς των αποδείξεων για πολλά nutraceuticals παραμένει περιορισμένη.
Για τα ωμέγα‑3 λιπαρά οξέα, ιδιαίτερα EPA και DHA, υπάρχουν καλύτερα δεδομένα ως μέρος της διατροφικής διαχείρισης της οστεοαρθρίτιδας. Ακόμη κι εδώ όμως η σωστή δόση πρέπει να συζητείται με κτηνίατρο, επειδή τα συμπληρώματα δεν είναι «όσο περισσότερο τόσο καλύτερα».
Η διατροφή του κουταβιού μπορεί να επηρεάσει την πορεία
Στα κουτάβια μεγαλόσωμων φυλών, ο στόχος δεν είναι να μεγαλώσουν όσο πιο γρήγορα γίνεται. Η υπερβολική πρόσληψη θερμίδων και η πολύ γρήγορη ανάπτυξη μπορούν να επιβαρύνουν την εκδήλωση της δυσπλασίας σε ζώα που έχουν γενετική προδιάθεση.
Μια τροφή σχεδιασμένη για κουτάβια μεγαλόσωμων φυλών βοηθά να διατηρούνται πιο ελεγχόμενα η ενεργειακή πρόσληψη και τα μέταλλα που σχετίζονται με την ανάπτυξη του σκελετού.
Μην προσθέτεις ασβέστιο «για γερά κόκαλα» σε πλήρη εμπορική τροφή χωρίς οδηγία κτηνιάτρου ή κτηνιάτρου διατροφολόγου. Στα μεγαλόσωμα κουτάβια, η υπερβολή μπορεί να είναι εξίσου προβληματική με την έλλειψη.
Πώς καταλαβαίνεις αν ο σκύλος είναι στο σωστό βάρος
Δεν βασιζόμαστε μόνο στη ζυγαριά. Στον ιδανικό σωματικό τύπο, τα πλευρά πρέπει να ψηλαφώνται εύκολα χωρίς παχύ στρώμα λίπους, ενώ από πάνω πρέπει να φαίνεται μια ήπια μέση πίσω από τα πλευρά.
Ο κτηνίατρος μπορεί να βαθμολογήσει το Body Condition Score και να δώσει συγκεκριμένο στόχο κιλών. Αυτό είναι πολύ πιο χρήσιμο από το «να χάσει λίγο βάρος».
Περισσότερο υλικό για διατροφή σκύλου και γενικότερα για κατοικίδια συγκεντρώνεται στο FullPress365.
Πότε μπαίνει στο τραπέζι το χειρουργείο
Η επιλογή εξαρτάται από την ηλικία, τη χαλαρότητα της άρθρωσης, το πόσο έχει προχωρήσει η οστεοαρθρίτιδα, το βάρος και το πόσο επηρεάζεται η ποιότητα ζωής.
Σε πολύ νεαρούς σκύλους υπάρχουν επεμβάσεις που στοχεύουν στην ανάπτυξη και στη γεωμετρία της λεκάνης, όπως η juvenile pubic symphysiodesis και η triple pelvic osteotomy. Αυτές έχουν συγκεκριμένα ηλικιακά παράθυρα και δεν είναι κατάλληλες για κάθε περίπτωση.
Σε ενήλικους σκύλους με σοβαρό πόνο και προχωρημένη βλάβη μπορεί να συζητηθεί ολική αρθροπλαστική ισχίου ή άλλες χειρουργικές επιλογές. Η ολική αρθροπλαστική μπορεί να προσφέρει πολύ καλή αποκατάσταση λειτουργίας σε σωστά επιλεγμένους ασθενείς, αλλά δεν είναι «μία λύση για όλους».
Τι μπορείς να αλλάξεις στο σπίτι από σήμερα
Βάλε αντιολισθητικά χαλάκια σε γλιστερό δάπεδο. Ένας σκύλος με πόνο στα ισχία δυσκολεύεται πολύ περισσότερο όταν τα πίσω πόδια ανοίγουν στο πλακάκι.
Χρησιμοποίησε ράμπα για το αυτοκίνητο αν δυσκολεύεται να πηδήξει. Προτίμησε χαμηλό, σταθερό κρεβάτι που δεν χρειάζεται άλμα.
Κράτα τις βόλτες σταθερές και ελεγχόμενες. Απόφυγε απότομα σπριντ, συνεχόμενα άλματα και παιχνίδια σε πολύ γλιστερό έδαφος όταν ο σκύλος ήδη έχει συμπτώματα.
Για ιδέες γύρω από την άσκηση του σκύλου, κράτα ως βασικό κανόνα ότι το πρόγραμμα πρέπει να προσαρμόζεται στο ζώο και όχι στη διάγνωση μόνο.
Η δυσπλασία ισχίων είναι χρόνια κατάσταση, όχι καταδίκη. Με σωστό βάρος, ελεγχόμενη άσκηση και κτηνιατρική παρακολούθηση, πολλοί σκύλοι ζουν δραστήρια και με καλή ποιότητα ζωής.
Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά εξέταση από κτηνίατρο. Φάρμακα, συμπληρώματα και αλλαγές διατροφής πρέπει να επιλέγονται για τον συγκεκριμένο σκύλο.
Περισσότερα θέματα στην ενότητα ΚΑΤΟΙΚΙΔΙΑ & ΖΩΑ, στα ΧΡΗΣΙΜΑ και στη Ροή του FullPress365.