Μια από τις πιο παλιές και ανθεκτικές μικρές επιχειρήσεις της ελληνικής γειτονιάς βρίσκεται μπροστά σε μια πρωτοφανή πίεση. Μέσα σε μόλις τρία χρόνια, 1.500 αρτοποιεία κατέβασαν ρολά, την ώρα που το κόστος ενέργειας, οι πρώτες ύλες και τα συσσωρευμένα χρέη συμπιέζουν τα περιθώρια επιβίωσης.
«Τα αρτοποιεία δεν έκλεισαν ούτε στον πόλεμο». Η φράση της προέδρου της Ομοσπονδίας Αρτοποιών Ελλάδος, Έλσας Κουκουμέρια, αποτυπώνει το μέγεθος της αγωνίας στον κλάδο. Σήμερα στην Ελλάδα λειτουργούν περίπου 12.000 αρτοποιεία, όμως την τελευταία τριετία χάθηκαν 1.500 επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν από την Ομοσπονδία και καταγράφονται σε σημερινά ρεπορτάζ του Insider και του CNN Greece, περίπου 300 από τα λουκέτα συνδέονται με έλλειψη διαδοχής. Τα υπόλοιπα 1.200 αποδίδονται στις συνεχόμενες κρίσεις, στα χρέη και στο αυξημένο κόστος λειτουργίας.
Το ρεύμα «καίει» πριν καν ανάψει ο φούρνος
Για ένα αρτοποιείο, η ενέργεια δεν είναι δευτερεύουσα δαπάνη. Οι φούρνοι, τα ψυγεία, οι στόφες, τα μίξερ και ο υπόλοιπος εξοπλισμός δουλεύουν πολλές ώρες καθημερινά και απαιτούν σταθερή κατανάλωση.
Η Ομοσπονδία υπολογίζει ότι η ενεργειακή επιβάρυνση για τον κλάδο έχει φτάσει στο 35%-40%, ενώ το κόστος των πρώτων υλών έχει αυξηθεί κατά 10%-15%.
Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος για τις επιχειρήσεις που περιγράφονται στο παράδειγμα της Ομοσπονδίας έχει κινηθεί από περίπου 0,21 ευρώ ανά kWh τον Σεπτέμβριο του 2025 στα 0,26-0,29 ευρώ σήμερα. Για αρτοποιείο που καταναλώνει περίπου 10.000 kWh τον μήνα, η πρόσθετη επιβάρυνση υπολογίζεται σε 1.000 έως 1.200 ευρώ.
Το ενεργειακό κόστος δεν πιέζει μόνο τις επιχειρήσεις αλλά και τα νοικοκυριά. Το FullPress365 έχει εξηγήσει και τι ισχύει με το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο 2026, σε μια περίοδο όπου το ρεύμα παραμένει βασικός παράγοντας του οικογενειακού προϋπολογισμού.
Από τη ζάχαρη μέχρι το αλεύρι: οι πρώτες ύλες ανεβαίνουν
Η πίεση δεν σταματά στην ενέργεια. Οι αρτοποιοί αναφέρουν αυξήσεις στη ζάχαρη, στο ηλιέλαιο και στα άλευρα, ενώ προειδοποιούν ότι οι πρώτες ύλες παραμένουν σε ανοδική τροχιά.
Ενδεικτικά, σύμφωνα με όσα παρουσίασε η Ομοσπονδία, η ζάχαρη έχει αυξηθεί κατά περίπου 10 λεπτά και το ηλιέλαιο κατά περίπου 8 λεπτά. Παράλληλα, το πετρέλαιο έχει κινηθεί από περίπου 1,70 ευρώ το λίτρο τον Αύγουστο στα 2 ευρώ, γεγονός που προσθέτει σημαντικό κόστος στις επιχειρήσεις που το χρησιμοποιούν.
1.500 λουκέτα – Πώς χάθηκε ένας στους εννέα φούρνους
✔ Αρτοποιεία που λειτουργούν σήμερα: περίπου 12.000.
✔ Λουκέτα σε τρία χρόνια: 1.500.
✔ Χωρίς διάδοχη κατάσταση: περίπου 300 επιχειρήσεις.
✔ Από κρίσεις, χρέη και υψηλό κόστος: περίπου 1.200 επιχειρήσεις.
✔ Ενεργειακή επιβάρυνση: 35%-40% σύμφωνα με την Ομοσπονδία.
✔ Αύξηση πρώτων υλών: 10%-15%.
Με αυτά τα δεδομένα, η απώλεια 1.500 επιχειρήσεων σε σχέση με ένα σημερινό δίκτυο περίπου 12.000 αρτοποιείων δείχνει πόσο βαθιά έχει χτυπήσει η κρίση τον παραδοσιακό φούρνο της γειτονιάς.
«Δουλεύουμε 13 ώρες αντί για 8»
Η πίεση περνά πλέον και στον χρόνο εργασίας των ίδιων των επαγγελματιών. Η Έλσα Κουκουμέρια ανέφερε ότι, για να μπορέσει ένα αρτοποιείο να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του, πολλοί αρτοποιοί έχουν αυξήσει την καθημερινή εργασία τους από τις οκτώ στις 13 ώρες.
Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο στις μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις, όπου ο ιδιοκτήτης είναι συχνά ταυτόχρονα παραγωγός, πωλητής και διαχειριστής. Η έλλειψη προσωπικού και η δυσκολία κάλυψης τεχνικών θέσεων επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τη λειτουργία τους.
Η αγορά εργασίας δείχνει γενικότερα μεγάλη ζήτηση για τεχνικές και παραγωγικές ειδικότητες. Στην πρόσφατη Ημέρα Καριέρας της ΔΥΠΑ με 3.500 θέσεις εργασίας, σημαντικό μέρος των διαθέσιμων θέσεων αφορούσε παραγωγή, τεχνικά επαγγέλματα, τρόφιμα, αποθήκες και μεταφορές.
Θα ακριβύνει το ψωμί;
Αυτό είναι το ερώτημα που αφορά άμεσα κάθε νοικοκυριό. Οι αρτοποιοί δηλώνουν ότι δεν έχουν προχωρήσει σε γενικευμένη αύξηση της τιμής του ψωμιού εδώ και τέσσερα χρόνια, με την τελευταία ανατίμηση να τοποθετείται το 2022, στο ξέσπασμα της ρωσο-ουκρανικής κρίσης.
Σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη συνέντευξη Τύπου, η μέση τιμή για μια φραντζόλα περίπου 350 γραμμαρίων κινείται γύρω στα 1,30 έως 1,50 ευρώ.
Η Ομοσπονδία δεν ανακοίνωσε νέα ενιαία αύξηση και οι αποφάσεις για τις τιμές λαμβάνονται από κάθε επιχείρηση ξεχωριστά. Το μήνυμα όμως είναι σαφές: όσο το κόστος συνεχίζει να ανεβαίνει, η προσπάθεια συγκράτησης της λιανικής τιμής γίνεται δυσκολότερη.
Η δεύτερη μάχη: ποιος δικαιούται να λέγεται «φούρνος»
Πέρα από το κόστος, η Ομοσπονδία Αρτοποιών Ελλάδος ανοίγει ξανά και ένα θεσμικό ζήτημα που εκκρεμεί εδώ και χρόνια: τη χρήση του όρου «φούρνος».
Μετά την αλλαγή του νομικού πλαισίου το 2015, η παλαιότερη σαφής διάκριση ανάμεσα σε αρτοποιεία που παράγουν ψωμί από την αρχή και σε σημεία που ολοκληρώνουν την έψηση προπαρασκευασμένων προϊόντων περιορίστηκε. Οι αρτοποιοί ζητούν πλέον ο όρος «φούρνος» να συνδέεται αποκλειστικά με τη βιοτεχνική και παραδοσιακή αρτοποιία, ώστε ο καταναλωτής να γνωρίζει τι ακριβώς αγοράζει και από ποιο είδος επιχείρησης.
Το ζήτημα έχει και οικονομική διάσταση: ο παραδοσιακός αρτοποιός υποστηρίζει ότι επενδύει σε παραγωγικό εξοπλισμό, προσωπικό, ενέργεια και καθημερινή παραγωγή, άρα θεωρεί ότι πρέπει να υπάρχει σαφής διαφοροποίηση από τα σημεία bake-off.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο φούρνος – είναι η μικρή επιχείρηση
Η εικόνα που περιγράφουν οι αρτοποιοί εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πρόβλημα για τη μικρή επιχειρηματικότητα: ακριβή ενέργεια, περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, φορολογική πίεση και συρρίκνωση της κατανάλωσης.
Η ΓΣΕΒΕΕ έχει επισημάνει σε πρόσφατες παρεμβάσεις της ότι το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος, η αδυναμία πρόσβασης σε χρηματοδοτικά εργαλεία και η αύξηση του ιδιωτικού χρέους αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για πολλές μικρές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, κάθε μέτρο που μειώνει το μισθολογικό κόστος μπορεί να γίνει κρίσιμο για μικρό εργοδότη. Το FullPress365 έχει παρουσιάσει το νέο πρόγραμμα εργασίας με επιδότηση έως 90%, αν και οι τελικοί όροι του συγκεκριμένου προγράμματος δεν αφορούν κατ’ ανάγκη όλα τα αρτοποιεία.
Τι ζητούν οι αρτοποιοί
Το βασικό αίτημα του κλάδου είναι να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον στο οποίο το παραδοσιακό αρτοποιείο θα μπορεί να παραμείνει βιώσιμο χωρίς να μετακυλίει συνεχώς τις αυξήσεις στον καταναλωτή.
Στο επίκεντρο βρίσκονται το ενεργειακό κόστος, η στήριξη της μικρής παραγωγικής επιχείρησης, η πρόσβαση σε χρηματοδότηση και η καθαρή θεσμική διάκριση του παραδοσιακού αρτοποιείου από άλλες μορφές πώλησης άρτου.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι μόνο τα 1.500 λουκέτα. Είναι ότι ο φούρνος της γειτονιάς, μια επιχείρηση που για δεκαετίες θεωρούνταν σχεδόν «άτρωτη» στις κρίσεις, βρίσκεται πλέον να μετρά κάθε κιλοβατώρα, κάθε σακί αλεύρι και κάθε ώρα εργασίας για να παραμείνει ανοιχτός την επόμενη μέρα.
Οι βασικές απαντήσεις
Πόσα αρτοποιεία έκλεισαν;
Περίπου 1.500 μέσα στην τελευταία τριετία, σύμφωνα με την Ομοσπονδία Αρτοποιών Ελλάδος.
Πόσα λειτουργούν σήμερα;
Περίπου 12.000 σε όλη τη χώρα.
Γιατί κλείνουν;
Ο κλάδος επικαλείται ενεργειακό κόστος, ακριβότερες πρώτες ύλες, συσσωρευμένα χρέη και, σε περίπου 300 περιπτώσεις, έλλειψη διαδόχου.
Ακριβαίνει τώρα το ψωμί;
Δεν ανακοινώθηκε ενιαία νέα αύξηση. Οι τιμές καθορίζονται από κάθε επιχείρηση, ενώ οι αρτοποιοί δηλώνουν ότι προσπαθούν να αποφύγουν νέες ανατιμήσεις.